امور قراردادهای مالی و اعتباری
ابزار مشتقه (Derivative Contract) در مباحث مالی ابزاری است که ساختار پرداخت و ارزش آن از ارزش دارایی پایه و شاخصهای مربوطه نشآت میگیرد. این ابزار به دارنده آن اختیار یا تعهد خرید و یا فروش یک دارایی معین را میدهد و ارزش آن از ارزش دارایی مربوطه مشتق میشود.
معمولترین ابزارهای مشتقه عبارتند از: سواپها (Swaps)، قراردادهای آتی (Futures Contract) و اختیار معامله (Options) و نیز پیمان آتی (Forward contract). در واقع معنای حقیقی مشتقات توافق میان دو گروه مشروط بر خروجی آتی دارایی پایه میباشد. تصور رایج آن است که ابزارهای مشتقه خود دارایی میباشند، در صورتی که این تصور نادرست است، زیرا که یک ابزار مشتقه خود به تنهایی نمیتواند ارزشی داشته و ایجاد نماید. اما بسیاری از ابزارهای معمول مانند سواپها، معاملات آتی و اختیار معامله که دارای ارزش ذاتی نظری میباشند میتوانند از طریق فرمولهایی همچون بلک شولز محاسبه شده و به صورت مکرر در بازارهای آزاد قبل از تاریخ سررسید مورد معامله قرار گیرند.
ابزارهای مشتقه معمولاً با وجود شرایط زیر دستهبندی میگردند:
ارتباط میان دارایی پایه و ابزار مشتقه (مانند قراردادهای آتی، اختیار معامله و سواپها)
نوع دارایی پایه (مانند مشتقات سرمایه، مشتقات ارزی و مشتقات نرخهای بهره)
بازاری که در آن مورد معامله قرار میگیرند. (مانند بازار ارز و یا فرابورس)
و ...
ابزراهای مشتقه به دلایل مختلفی همچون دلایل زیر از سوی سرمایه گذاران مورد استفاده قرار میگیرند:
فراهم نمودن اهرم که بدان طریق حرکتی کوچک در ارزش دارایی پایه میتواند منجر به تفاوتی اساسی در ارزش اوراق مشتقه شود.
سفته بازی و دستیابی به سود. اگر ارزش مشتقات مطابق انتظار سرمایه گذاران حرکت نماید این واقعیت محقق میکردد.
پوشش دهی و کاهش ریسک در دارایی پایه
خلق اختیارات در جایی که ارزش مشتقات وابسته به شرایط و یا رویدادهای خاصی باشد.
انواع قراردادهای معمول
سه گونه عمده این ابزارها عبارتند از:
معاملات آتی که به طور کلی به دو دسته فیوچر (پیمان آتی) و فوروارد (تحویل آتی) دستهبندی میشوند. پیمان آتی قراردادهای استاندارد شدهای هستند که خریدار و فروشنده توافق و تعهد میکنند مقدار مشخصی از کالا را به قیمت معین و در زمان و مکان معین مورد معامله قرار دهند. تحویل آتی قراردادی است که در خارج از تالار بورس خریدار و فروشنده توافق میکنند مقدار مشخصی از کالا را به قیمت معین و در زمان معین مورد معامله قرار دهند.
اختیار معامله قراردادی است که خریدار و فروشنده توافق میکنند که یک طرف در قبال پرداخت معینی، دارای اختیار خرید یا فروش کالای خاصی، به مقدار مشخص و به قیمت مشخص در زمان معین در آینده باشد.
سواپها قراردادی هستند که جریانات نقدی را که بر اساس ارزش پایه واحدهای پولی، نرخهای مبادلات، نرخهای بهره، سهام و دیگر داراییها پی ریزی شدهاند، پیش از تاریخ آتی مورد معامله قرار میدهند.
البته سایر ابزارهای مشتقه پیچیده میتوانند به وسیله ترکیب اجزای این سه نوع اساسی ایجاد گردند.
علاوه بر آن پنج دسته دیگر از ابزرهای مشتقه عبارتند از:
مشتقات نرخ بهره
مشتقات ارزی
مشتقات اعتباری
مشتقات سرمایه
مشتقات کالایی
>>> این مشتقات در واقع یک قرارداد مالی هستند که ارزش آن از نوع عملکرد دارایی، نرخ بهره، نرخ ارز یا شاخصها مشتق میشود.
"جهت اعطای وکالت یا مشاوره حقوقی می توایند با شماره 41781-021 تماس حاصل فرمایید"
گروه وکلای پایه یک دادگستری پردیس الله داد
بازگشت به صفحه نخست