داور،داوری

تعریف داوری

در اصطلاح حقوقی داوری عبارت است از رفع اختلاف بین متداعیین در خارج از دادگاه به وسیله شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی مرضی الطرفین و گاها  انتصابی ، که به عنوان فصل  خصومت توسط غیرقاضی و بدون تشریفات رسمی رسیدگی دعاوی را داوری میگویند.

اقسام داوری

الف – داوری اجباری

به داوری اطلاق میگرد که ارجاع دعوی و اختلاف به داوری موقوف به توافق طرفین اختلاف بر داوری نباشد . در اینگونه داوری گاهی دادگاه به درخواست یکی از طرفین دعوا

آنرا به داوری ارجاع می نماید و گاهی اوقات نیز بدون درخواست طرفین و تنها به حکم قانون، دعوا را به داوری ارجاع می نمایند . از جمله داوری اجباری عبارتنداز:

1-  رسیدگی به کلیه اختلافات ناشی از امر زناشویی و دعاوی خانوادگی  را دادگاه به یک تا سه داور ارجاع می نماید البته رسیدگی به اصل طلاق و ازدواج این امر مستثنی میباشد.

2-  ارجاع به داوری در امر طلاق الزامی است .

3-  اختلاف کارگزاران بورس با یکدیگر و اختلاف بین فروشندگان یا خریداران با کارگزاران که از معاملات بورس ناشی گردد .

ب – داوری اختیاری ( داوری به تراضی یا داوری قراردادی )

به موجب آن طرفین قبل از وقوع اختلاف و یا در حین یا پس از آن حل دعوی را به نظر داور موکول می نمایند . در این نوع داوری طرفین با میل و اراده خود در زمان

انعقاد قرارداد می توانند موضوع را به داوری ارجاع نمایند.

 

داوری دارای محاسن و عایبی میباشد که به اختصار شامل موارد زیر میباشد:

 

محاسن داوری :

طرفین خودشان داور مورد علاقه خود را تعیین و انتخاب می نمایند و یا اینکه از شخص ثالث مورد اعتماد می خواهند تا داور ذی صلاح را برای آنان تعیین نمایند .

طرفین قرارداد داوری شخصا مدت یا مهلتی جهت صدور رای داور تعیین و تراضی می نمایند ، درصورت عدم توافق مهلت صدور رای سه ماه است .

حل و فصل دعاوی سریعا صورت می گیرد .

یک مرحله ای و قطعی است .

فصل خصومت می نماید .

کم هزینه و ارزان است .

موضوع غیر علنی و محرمانه است .

رسیدگی از اول تا آخر به عهده یک نفر است .

احقاق حق لطمه ای به ادامه روابط طرفین وارد نمی کند .

 

معایب داوری

داوری ساختار منسجم و هماهنگ ندارد .

به لحاظ عدم آشنایی برخی داوران به مسائل قانونی و حقوقی ممکن است حقوق طرفین تضییع گردد .

 

تعیین داور:

الف- در حالت اول قرارداد تنظیمی، موضوع داوری را پیش بینی و ضمن آن داور یا داوران منتخب و یا مرضی الطرفین خود را صریحا اعلام می نمایند .

ب- در حالت دوم قرارداد داوری بدون تعیین مشخصات داوری تنظیم میگردد و در صورتی که طرفین در تعیین داور واحد یا سر داور با یکدیگر به تراضی نرسند و یا داور منتخب آنان فوت یا استعفا نماید  وهمچنین در صورتی که جانشین آن معین نباشد ذی نفع می تواند به وسیله اظهارنامه، داور اختصاصی خود را معرفی نماید و از طرف مقابل درخواست تعیین داور نماید و یا در تعیین داور ثالث تراضی نماید . چنانچه ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه اقدامی نشود ذی نفع می تواند برای تعیین داور

به دادگاه مراجعه نماید . بدیهی است درخواست تعیین داور از دادگاهی صورت می گیرد که رسیدگی اختلاف در صلاحیت های ذاتی آن دادگاه باشد .

 

شرایط ثبوتی :

عاقل بودن

بالغ بودن

رشید بودن

 

شرایط سلبی ( ممنوع از داور بودن ) :

 

ممنوعیت مطلق : اشخاصی که ممنوعیت مطلق دارند هرچند با تراضی نمی توان آنان را به عنوان داور انتخاب نمود .

 اشخاصی که فاقد اهلیت قانونی هستند مثل صغار، مجانین ، سفها و ...

 اشخاصی که به موجب حکم قطعی دادگاه و یا در اثر آن از داوری محروم شده اند .

 کلیه قضات و کارمندان اداری شاغل در محاکم قضایی .

ممنوعیت نسبی : افرادی که دارای ممنوعیت نسبی هستند را نمی توان به داوری برگزید مگر اینکه طرفین قرارداد داوری، نسبت به انتخاب اشخاص ذکر شده تراضی نموده

باشند .

1/2 افراد زیر 25 سال

2/2 اشخاص ذینفع در دعوا

3/2 کارمندان دولت در حوزه ماموریت

4/2 قیم، کفیل ، وکی، مباشر یکی از اصحاب دعوا

5/2 قرابت نسبی یا سببی تا درجه دوم از طبقه سوم طرفین دعوی

6/2 خود یا همسرانشان وارث یکی از اصحاب دعوا باشند

7/2 کسانی که با یکی از طرفین دعوی در گذشته یا حال دادرسی کیفری داشته باشند ( تا درجه دوم از طبقه سوم )

8/2 کسانی که خود یا همسرانشان با یکی از طرفین دعوی دادرسی مدنی داشته باشند( تا درجه دوم از طبقه سوم )

 

داوری در موارد زیر از بین می رود :

با تراضی کتبی طرفین دعوی

فوت یا حجر یکی از طرفین دعوا

اتمام و انقضای مدت داوری

عدم امکان اجرای قرارداد

جرح داور ( داور مرضی الطرفین را نمی توان جرح کرد ولی داور منتخب دادگاه قابل جرح است )

فوت داور و عدم تراضی طرفین نسبت به شخص دیگر

حجر داور

چنانچه شخص معینی به عنوان داور انتخاب گردیده و نامبرده نخواهد یا نتواند به عنوان داور رسیدگی کند و به داور دیگر نیز طرفین تراضی ننمایند .

 

ابطال رای داوری

رای دوری در چه مواردی باطل و غیر ابل اجرا میباشد؟

در صورتی که رای داور پس از انقضای مدت داوری صادر شده باشد . به طور کلی در صورتی که داور تعیین می شود باید مدت داوری تعیین شده باشد، اگر در قراردادهایی که به داوری رجوع شده

مدت داوری معین نشده باشد مدت آن سه ماه و ابتدای آن از روزی است که موضوع برای انجام داوری به داور یا تمامی داوران ابلاغ می شود .

در حالتی که  داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رای صادر کرده باشد

در صورتی که داور خارج از صدور اختیار خود اقدام به صدور رای نماید در اینصورت فقط آن قسمت از رای که خارج از اختیارات داور است ابطال می گردد.

در صورتی که رای صادره مخالف با قوانین موجد حق باشد .

در صورتی که  رای داور با آنچه در دفتر املاک یا بین اصحاب دعوا در دفترخانه اسناد رسمی ثبت شده و دارای اعتبار قانونی است مخالف باشد به عبارت دیگر درصورتیکه رای داور برخلاف مفاد اسناد رسمی باشد .

در صورتی که رای به وسیله داورانی صادر شده باشد که مجاز به صدور رای نبوده اند .

در صورتی که  قرارداد رجوع به داوری بی اعتبار مقرر شده باشد.

درصورت بطلان قرارداد داوری دیگر موضوع از طریق داوری قابل حل و فصل نخواهد بود و هرگاه نسبت به اصل قرارداد راجع به داوری بین طرفین اختلافی حادث گردد، دادگاه ابتدا به آن رسیدگی و اظهارنظر می نماید. 

 


کلیدواژه‌ها:



گروه : دپارتمان تجاری و غیر تجاری - تاریخ : 1395/06/29 - تعداد بازدید : 7031 -- گزارش ایراد در سایت


بازگشت بازگشت به صفحه نخست
کلیه حقوق مادی و معنوی سایت برای پردیس الله داد محفوظ است.